De Tijd, interview van 9 februari door Tom Peeters

Het Ego Aan De Kant

"Ik heb veel goede herinneringen aan mijn vroegere platen, maar als ik ze nu opnieuw zou moeten opleggen, zou mijn oordeel niet mals zijn."
Dixit Rick de Leeuw, podiumbeest en boegbeeld van de Hollandse rockgroep Tröckener Kecks. Samen met The Scene waren de Kecks verantwoordelijk voor het ontluiken van een Nederlandstalige rockscene, ook in Vlaanderen. Aanstaande maandag en ongeveer twintig jaar na de debuutsingle 'Rik Ringers' verschijnt het nieuwe album van het populaire Amsterdamse kwintet.

"Tijdens de opnames van de vorige plaat zijn onze ogen open gegaan", verklaart De Leeuw zijn zelfkritiek. "Onze toenmalige producer Attie Bauw zei ons dat we het al jaren verkeerd aanpakten. Attie vond dat we ontzettend goede nummers schreven en dat we een goede live-band waren, maar dat onze platen waardeloos waren. Hij heeft ons uitgelegd dat we onze live-reputatie moesten vergeten in de studio. Wat in een zaal met een publiek in je voordeel werkt, daar heb je in de studio last van, was zijn devies. Zodra we de studio binnenwandelden, hebben we onze ego's en onze geldingsdrang aan de kant gezet, en het werkte. Op deze nieuw plaat, die we niet onder leiding van Attie opnamen, moesten we bewijzen dat we het begrepen hadden."

De nieuwe plaat werd geproduceerd door Jan-Bart Meyers, gitarist-componist van de band Supersub. Hebben jullie ook veel van hem opgestoken?
"Ik ken hem uit de kroeg. Jan-Bart is een bijzonder begenadigd en getalenteerd muzikant. Als je hem 's ochtends een didgeridoo geeft, bespeelt hij hem 's avonds. Hij is ook heel snel verveeld en erg eigenwijs. Als je als band al zo lang liedjes schrijft en platen opneemt, dan bestaat het gevaar dat je van jezelf denkt dat je het kan. Hij hield ons met beide voeten op de grond. In plaats van de gebruikelijke twintig dagen in een gehuurde studio te vertoeven, waarvan twaalf dagen opnemen en acht dagen mixen, hebben we de plaat deze keer in onze eigen studio opgenomen. We hebben een half jaar in die studio gezeten, naar onze maatstaven was dat een ongeziene luxe. We wilden af van het predikaat van de liveband die even de studio teistert om daarna weer zo vlug mogelijk op het podium te verschijnen. We hebben heel nederig geprobeerd opnieuw iets moois te maken met muziek, en daar heb je nu eenmaal veel tijd en creativiteit voor nodig."

Op zoek naar die creativiteit trokken jullie naar Italië. Waarom?
"Dat zelfgekozen isolement was heel belangrijk, maar het had in plaats van Italië net zo goed Griekenland, België, Portugal of Ierland kunnen zijn. Met zijn vijven tien dagen ver weg van je eigen omgeving om alleen bezig te zijn met liedjes schrijven: dat was de bedoeling. Als je al ergens last van had, had iedereen er last van. Begrijp je? Als we 's avonds klaar waren, deden we allemaal hetzelfde. Niemand hoefde in zijn eentje terug naar huis te keren."

'>TK' is het debuut van gitarist Phil Tilli bij de Tröckener Kecks, nadat eerder Rob de Weerd de band verliet.
"Rob had er gewoon geen zin meer in en niets is zo frustrerend als een bandlid dat er geen zin meer in heeft. Daarom is hij eruit gestapt. Hij besefte dat een band staat of valt met de inbreng van de bandleden. Eigenlijk hebben we geen vervanger voor Rob gezocht, maar een gitarist. Phil heeft een wezenlijk verschillende klank en ook een totaal andere achtergrond. Wat wil je, hij is 15 jaar jonger, en daardoor niet gehinderd door muzikale voor- en afkeuren die de andere bandleden wel hebben. Voor zijn leeftijd beschikt hij bovendien over een ongelofelijk zelfbewuste manier van gitaar spelen. Ik snap nog altijd niet hoe iemand van amper vijfentwintig jaar al zoveel weet. Door zijn komst is de rest van de band opnieuw in actie geschoten."

Heeft hij er mee voor gezorgd dat de oogkleppen afvielen?
"Oh ja, en eens zo'n proces op gang is gekomen, kan dat hard gaan, hoor. Dan wil je ook niet dat dat ergens wordt gestopt door één of andere privé-mening. Het gevolg was dat er een ontzettend grote vrijheid heerste bij zowel het schrijven, als bij het opnemen, het produceren en het mixen van het album. De overgang naar Play It Again Sam had eigenlijk op geen ander moment gekund. Onze nieuwe platenfirma is in vele opzichten een heel moderne maatschappij, waar je best een heleboel verantwoordelijkheden in de schoot geworpen krijgt. Vroeger lagen we bij Polydor onder contract. In Nederland was dat de kleinste grote platenfirma, het bleef er in vergelijking met die andere kanjers nog vrij overzichtelijk. Tot Universal, zoals de naam al doet vermoeden een vrij megalomaan bedrijf, op de proppen kwam en Polydor overnam. Het werd heel vlug duidelijk dat dat voor ons niet de ideale plek was om ons verder te ontplooien. Ik ben blij dat we uiteindelijk voor Play It Again Sam gekozen hebben. Hier wordt op een heel open, heldere en op de artiest toegespitste manier gewerkt. Hier past de maatschappij zich aan aan de identiteit van de band. Bij een grote maatschappij als Universal was daar geen enkele kans toe. Zij hadden hun manier van werken en daar pas je in, en dan gaat het goed met je, of daar pas je niet in, en dan kan je het vergeten."

Wat is in je twintigjarige carrière als artiest het meeste veranderd?
"De commercialisering heeft zich doorgezet. Het gaat zelfs zo ver dat je bij sommige platenmaatschappijen geen CD's meer vindt. De marketing- en de productieafdeling werken er helemaal gescheiden. Je ziet er alleen nog reclamemateriaal rondslingeren. Toen we in 1980 ons eerste singletje maakten, was dat nog een hele onderneming. Achteraf was iedereen ontzettend opgewonden over het afgewerkte product. Ik herinner me nog dat we naar België, naar Herk-de-Stad en Heist-op-den-Berg, reden om de hoesjes en de vinylplaatjes op te halen, en ze thuis zelf in de hoesjes stopten. Dat gaf een heel directe bevrediging. Nog steeds trouwens. We zijn heel blij dat we in de kantoren van Play It Again Sam wel nog dozen met CD's zien staan, want die band van ons is nog altijd iets meer hutten bouwen op woensdagmiddag dan een marketingproduct. Ik wil er plezier aan beleven."

Denk je dat het voor bands vandaag de dag makkelijker is?
"Ik denk dat het nog altijd even leuk is, of het makkelijker is, weet ik niet. Er zijn wel veel meer mogelijkheden, vooral de jongste jaren. Ik vind het huidige muzikaal klimaat alvast veel opwindender dan in het begin van de jaren negentig. ProTools is nu het magische woord. Toen we dat computerprogramma vier jaar geleden ontdekten, begrepen we plots waarom Oasis zoveel beter klonk dan al die andere Engelse bands."

Je houdt nog steeds vast aan dezelfde thema's die je ook op het eerste album van de Kecks bezong.
"Ik toch niet alleen. Wat zijn ze, die thema's? Liefde, geen liefde en ouder worden en dan de dood. Dixit Gerard Reve, ja toch? Ik citeer: 'Naarmate ik ouder word, wordt wat ik schrijf, hoewel vrijer verwoord, steeds eenvoudiger. Liefde of geen liefde en ouder worden en dan de dood'."

Ouder wordende tekstschrijvers laten zich soms verleiden om meer over het naderende einde te schrijven.
"Ik in ieder geval niet. Op onze eerste plaat gingen er 150 mensen dood, op de tweede nog maar zeventig en op de derde kwam er al een terug tot leven (lacht). Sindsdien is het dodental op onze platen vrij stabiel: af en toe valt er eentje. Weet je waarin deze nieuwe plaat zich wel van mijn vroegere werk onderscheidt? Ik maak nu bewuster gebruik van diverse vertelperspectieven. Veel van de thema's heb ik inderdaad vroeger al meerdere keren behandeld, maar als je ze vanuit een ander standpunt probeert te bekijken en in een andere rol kruipt, kan je toch nog een nieuwe dimensie vinden. Neem nu een thema als liefdesverdriet. In 'Zou Je Niettegenstaande De Recente Gebeurtenissen Toch Nog Een Verblijf Op Amoureus Gebied In Overweging Willen Nemen Alsjeblieft' vertel ik een verhaaltje vanuit het standpunt van een vervelende kerel die constant een meisje lastigvalt. Hij is er al eens voor gestraft, maar wil niet inzien dat het meisje geen enkele interesse in hem heeft. Ik vind het veel uitdagender om zoiets te beschrijven dan om nogmaals de deerniswekkende, trieste figuur te vertolken die hartzeer heeft omdat ze is vertrokken."

Vele muzikanten worden ook cynisch. Op jou lijkt het zwarte denken geen vat te hebben.
"Klopt. Cynisme is zo eendimensionaal. Het laat te weinig ruimte voor andere dingen. Het is een allesverslindend monster waar ik me zo ver mogelijk van af wil houden. Gelukkig heb ik bij de release van elke nieuwe cd het gevoel aan het begin te staan van iets nieuws. Ik zou het vreselijk vinden een oude cynicus te worden: niet meer nieuwsgierig of enthousiast mogen zijn, het altijd beter willen weten. Nee, bedankt."

Pers